Już od 1 października 2025 roku w Polsce zacznie obowiązywać nowy system kaucyjny obejmujący opakowania po napojach. To długo wyczekiwana zmiana, której celem jest poprawa poziomu recyklingu oraz aktywizacja obywateli w zakresie selektywnej zbiórki odpadów. System, choć niepozbawiony kompromisów, powstał w wyniku szerokich konsultacji społecznych i zaangażowania przedstawicieli branż produkcyjnych, opakowaniowych i recyklingowych. Dzięki temu ma być możliwie czytelny i prosty w obsłudze – zarówno dla konsumentów, jak i dla przedsiębiorców.
Jakie opakowania obejmie system?
System kaucyjny obejmie trzy rodzaje opakowań na napoje:
Plastikowe butelki – kaucja: 0,50 zł
Metalowe puszki – kaucja: 0,50 zł
Szklane butelki wielokrotnego użytku – kaucja: 1,00 zł
Każde z opakowań objętych systemem będzie musiało posiadać czytelne oznaczenie, informujące o tym, że należy do systemu kaucyjnego oraz wskazujące wysokość kaucji.
Kto musi przystąpić do systemu?
Wszystkie jednostki handlowe, które oferują napoje w opakowaniach objętych systemem, zostaną jego uczestnikami.
Sklepy o powierzchni powyżej 200 m² będą obowiązkowo:
pobierać kaucję przy sprzedaży napojów,
przyjmować puste opakowania objęte systemem,
zwracać kaucję.
Sklepy do 200 m² będą mogły dobrowolnie przystąpić do systemu w zakresie opakowań z tworzyw sztucznych i metali. Jednak w przypadku opakowań szklanych – wszystkie jednostki handlowe muszą uczestniczyć w systemie w pełnym zakresie.
Jak oddawać opakowania?
Zwrot opakowań będzie możliwy na dwa sposoby:
poprzez zautomatyzowane butelkomaty,
lub ręcznie, przy udziale pracownika sklepu.
Nie będzie wymagany paragon fiskalny, co oznacza, że każdy konsument będzie mógł oddać puste opakowania oznaczone jako objęte kaucją, niezależnie od miejsca zakupu.
Cel systemu
Wdrożenie systemu kaucyjnego ma służyć:
zwiększeniu poziomu recyklingu opakowań,
ograniczeniu zaśmiecania środowiska,
wzrostowi świadomości ekologicznej wśród obywateli,
oraz osiągnięciu wymaganych przez Unię Europejską poziomów recyklingu.
Jeśli system zostanie przyjęty i będzie funkcjonował zgodnie z założeniami, może stać się kluczowym narzędziem w budowaniu gospodarki obiegu zamkniętego w Polsce.
Akty prawne:
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (tzw. dyrektywa SUP)
- Tekst jednolity ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
- Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw
- Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 grudnia 2023 r. w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 grudnia 2024 zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 lipca 2024 r. w sprawie wysokości kaucji dla poszczególnych rodzajów opakowań objętych systemem kaucyjnym
