W dniu 18 marca 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/486 z 17 marca 2025 określające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 – rozporządzenie CBAM w odniesieniu do warunków i procedur dotyczących statusu dla podmiotu – upoważniony zgłaszający CBAM. Rozporządzenie to chodzi w życie 28 marca 2025 r.
Jest to kolejny krok w związku ze zbliżającym się końcem okresu przejściowego (31 grudnia 2025), który ma na celu umożliwić wcześniejsze przygotowanie się do kolejnych zmian. W tej sytuacji mamy do czynienia z określeniem zasad oraz procedury składania wniosku o uzyskanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM, który będzie niezbędny przy imporcie towarów objętych „podatkiem” CBAM.
Rozporządzenie nr 2023/956 ustanawia jedynie zarys tej procedury. Szczególne elementy takie jak np. termin rozpatrzenia wniosku, ustawodawca unijny zdecydował się przyjąć w aktach wykonawczych.
Od 1 października 2023 r. do 31 grudnia 2025 r. obowiązuje tzw. okres przejściowy. W jego trakcie zgłaszający (tj. importerzy i pośredni przedstawiciele celni) objęci są jedynie obowiązkiem sprawozdawczym w postaci składania kwartalnych sprawozdań zawierających informację o importowanych towarach, które składane są w terminie miesiąca po zakończeniu danego kwartału do przejściowej bazy CBAM.
Od 1 stycznia 2026 zasadniczej zmianie ulegną obowiązki importerów w trzech aspektach:
- rejestracja i składnie sprawozdań w docelowej bazie CBAM;
- konieczność uzyskiwania statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM,
- dokonywania rozliczeń w postaci zakupów certyfikatów CBAM (od 2027).
Zmiany wprowadzone przez rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/486 z 17 marca 2025:
1. Czas rozpatrywania wniosku.
Właściwy organ (w Polsce na dzień dzisiejszy nie mamy jeszcze określonego właściwego organu) będzie miał obowiązek rozpatrzeć wniosek o uzyskanie statusu upoważnionego zgłaszającego w podstawowym terminie 120 dni od dnia jego otrzymania. Termin ten może – w wyniku np. takich sytuacji jak wezwania do dostarczenia dodatkowych informacji – ulec wydłużeniu nawet do 180 dni.
2. Naruszenia.
Podmiot nie będzie mógł otrzymać statusu upoważnionego zgłaszającego, jeżeli:
- w okresie trzech lat poprzedzających złożenie wniosku została wydana decyzja w postępowaniu administracyjnym lub sądowym, która stwierdza poważne lub powtarzające się naruszenia przepisów celnych, podatkowych, dotyczących nadużyć na rynku, rozporządzenia CBAM oraz aktów delegowanych i wykonawczych przyjętych na jego podstawie,
- W okresie pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku był notowany za poważne przestępstwa związane z jego działalnością gospodarczą.
3. Zdolność finansowa i operacyjna
Rozporządzenie CBAM wskazywało, że wnioskodawca musi wykazywać zdolność finansową i operacyjną do wypełniania zobowiązań, które są na niego nakładane. W rozporządzeniu nr 2025/486 dokonano rozwinięcia tego pojęcia. Przy ocenie tego kryterium będą brane pod uwagę takie czynniki jak:
- brak toczącego się postępowania upadłościowego,
- brak zaległości z tytułu podatków i ceł,
- wykazanie posiadania odpowiednio dobrej sytuacji finansowej,
- posiadanie odpowiedniego zaplecza administracyjnego, które będzie w stanie należycie wypełniać obowiązki wynikające z CBAM.
Dodatkowo potwierdzenie zdolności finansowej i operacyjnej może nastąpić poprzez opinie ekspertów, ustaleń osób trzecich oraz audytów dostarczonych przez wnioskodawcę.
4.Status upoważnionego zgłaszającego CBAM
Podmiot, który otrzymał status upoważnionego zgłaszającego CBAM, może utracić ten status jeśli przestanie spełniać wymogi niezbędne do uzyskania statusu, lub w przypadku ujawnienia naruszeń w działaniach podmiotu. W przypadku cofnięciu statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM podmiot, któremu cofnięto status upoważnionego zgłaszającego może ponownie złożyć wniosek o jego przyznanie od razu, jeżeli spełnione zostaną określone wymogi .
5.Nowe podmioty
W przypadku nowych podmiotów, czyli zarejestrowanych przed okresem 2 lat, wymagane będzie od takiego podmiotu złożenie gwarancji w formie i wysokości określonej przez właściwy organ.
